Medisch-verpleegkundig duaal leiderschap in de ziekenhuissetting: van conceptuele verheldering naar duurzame implementatie
Periode
2026 - 2030
Beschrijving
Ziekenhuizen staan voor complexe uitdagingen op het vlak van kwaliteit en veiligheid van zorg, personeelsbeleid, innovatie en organisatieontwikkeling. Hoewel medische en verpleegkundige expertise onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, verloopt de aansturing traditioneel vaak via afzonderlijke professionele lijnen. Medisch-verpleegkundig duaal leiderschap (MVDL) biedt een alternatief: een arts en een verpleegkundig leider vormen een formeel en gelijkwaardig leiderschapsduo. Vanuit hun complementaire expertise dragen zij gezamenlijk verantwoordelijkheid, nemen zij samen beslissingen en geven zij als één leiderschapsteam richting aan de organisatie of afdeling.
Ondanks de groeiende belangstelling voor dit leiderschapsmodel is nog onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd hoe MVDL in de praktijk functioneert, welke voorwaarden bepalend zijn voor succes en met welke uitkomsten het samenhangt. Dit doctoraatsonderzoek wil die kennislacunes verkleinen en de brug slaan tussen wetenschappelijke inzichten en de dagelijkse ziekenhuispraktijk.
Een eerste, inmiddels gepubliceerde conceptanalyse bracht de essentiële kenmerken, de organisatorische en relationele factoren die aan het ontstaan van medisch-verpleegkundig duaal leiderschap voorafgaan, en de mogelijke consequenties ervan in kaart. Hierop bouwt een kwalitatief, multiperspectief onderzoek in Vlaamse ziekenhuizen verder. Via interviews en focusgroepen worden ervaringen en perspectieven van medische en verpleegkundige leidinggevenden, zorgprofessionals en leden van het management onderzocht. Bijzondere aandacht gaat naar gezamenlijke besluitvorming, rol- en verantwoordelijkheidsverdeling, interprofessionele samenwerking en de organisatorische en relationele factoren die het functioneren van een leiderschapsduo bevorderen of belemmeren.
In volgende onderzoeksfasen worden deze inzichten vertaald naar de ontwikkeling en validatie van een wetenschappelijk onderbouwd assessmentinstrument. Daarnaast wordt onderzocht hoe MVDL samenhangt met relevante uitkomsten op het niveau van de leiders, de teams en de organisatie.
Het uiteindelijke doel is de ontwikkeling en praktijktoetsing van een flexibel, wetenschappelijk onderbouwd implementatieframework met een concrete toolkit. Daarmee krijgen ziekenhuizen praktische handvatten om MVDL doelgericht vorm te geven, leiderschapsduo's te ondersteunen en hun samenwerking duurzaam te verankeren.
Zo wil het onderzoek bijdragen aan sterker interprofessioneel leiderschap, beter afgestemde besluitvorming en een ziekenhuisorganisatie waarin medische en verpleegkundige expertise elkaar optimaal versterken, met hoogwaardige en veilige patiëntenzorg als ultieme ambitie.
--------------------------------------------------------------------
Promotor(en)
Erik Franck
Filip Haegdorens
Doctoraatsonderzoeker
Ines Vercalsteren
Financiering
Geen externe financiering