Wie roest en wie weerstaat? Onthulling van ferroptose op celniveau in multiple sclerose. 01/11/2026 - 31/10/2030

Abstract

Multiple sclerose (MS) is een chronische neuro-inflammatoire aandoening, gekenmerkt door demyelinisatie en neurodegeneratie, wat leidt tot blijvende neurologische schade. Huidige immunomodulerende therapie‰n reduceren ontsteking, maar remmen progressieve neurodegeneratie onvoldoende, wat een dringende behoefte aan neuroprotectieve strategie‰n onderstreept. De exacte mechanismen die MS-pathologie aandrijven blijven grotendeels onbekend. Nieuw bewijs wijst op ferroptose, een ijzerafhankelijke vorm van gereguleerde celdood door lipidenperoxidatie, als mogelijke bijdrage aan MS. Correlatieve studies suggereren dat neuronen, oligodendrocyten (OLs), microglia en astrocyten gevoelig zijn voor ferroptotische stress, maar causaal bewijs ontbreekt. Ons laboratorium toonde aan dat farmacologische remming van ferroptose met FXT-001 demyelinisatie vermindert en ziekteprogressie vertraagt in preklinische modellen, terwijl de onderliggende mechanismen en celtypespecifieke effecten nog onduidelijk zijn. Met humane iPSC-afgeleide vierpartiete neurosfero‹den, OL-nanovezel celculturen, muismodellen en post-mortem MS-weefsel zullen we celtype-specifieke ferroptotische responsen karakteriseren, testen of ferroptose OL-verlies en demyelinisatie veroorzaakt, en de neuroprotectieve en immunomodulerende werking van FXT-001 ontrafelen. Zo beoogt dit project de rol van ferroptose in MS op cellulair niveau te defini‰ren en een rationele basis voor gerichte neuroprotectieve strategie‰n te leveren.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Financiering

  • FWO
  • FWO

Project type(s)

  • Onderzoeksproject

Wie roest en wie weerstaat? Onthulling van ferroptose op celniveau bij multiple sclerose. 01/11/2025 - 31/10/2026

Abstract

Multiple sclerose (MS) is een chronische ontstekingsziekte van het centrale zenuwstelsel, gekenmerkt door demyelinisatie en neurodegeneratie. Ondanks aanzienlijke onderzoeksinspanningen blijven de exacte onderliggende pathologische mechanismen onvolledig begrepen. Het Vanden Berghe-lab heeft aangetoond dat ferroptose—een ijzerafhankelijke vorm van gereguleerde celdood—bijdraagt aan de pathogenese van MS en dat farmacologische remming hiervan experimentele ziekteprogressie onderdrukt. Echter, de precieze rol van ferroptose bij MS—welke cellen worden beïnvloed en de daaruit voortvloeiende gevolgen—is nog onvoldoende begrepen. Dit project heeft als doel ferroptose in MS te onderzoeken op cellulair niveau, waarbij de impact ervan op oligodendrocyten, neuronen, microglia, astrocyten en infiltrerende immuuncellen wordt bepaald. Door neurosferoïde culturen en in vivo ziektemodellen te integreren en onze bevindingen te vergelijken met patiëntafgeleide gegevens, willen we inzicht verwerven in hoe ferroptose bijdraagt aan de pathologie van MS. Daarnaast zal het werkingsmechanisme van ferroptoseremming worden geëvalueerd om te bepalen of de effecten direct worden gemedieerd via interacties met herseneigen cellen of via immuunmodulatie. Door ferroptose op cellulair niveau te onderzoeken, zal dit project ons begrip van de ziektemechanismen van MS vergroten, een nauwkeurigere evaluatie van het therapeutisch potentieel mogelijk maken en mogelijk nieuwe therapeutische strategieën onthullen.

Onderzoeker(s)

Onderzoeksgroep(en)

Financiering

  • BOF

Project type(s)

  • Onderzoeksproject