91³Ô¹ÏÍø

Abstract

Wereldwijd zetten steden steeds vaker in op groene en sociale infrastructuur om duurzaamheid, veerkracht en welzijn te bevorderen. Tegelijk stelt de vergrijzing van de bevolking nieuwe eisen aan stedelijke omgevingen, die moeten inspelen op de behoeften van verschillende leeftijdsgroepen. Hoewel participatief ontwerp aan belang wint, ontbreken nog steeds effectieve methoden om meerdere generaties structureel bij ontwerpprocessen te betrekken. Leeftijdsdiverse perspectieven zijn nochtans essentieel voor inclusieve en leefbare steden. DESIGN4AGES ontwikkelt en test daarom een Gestructureerde Intergenerationele Co-Designmethodologie (SICoD-M) voor de planning van Intergenerationele Contactzones (ICZ's) in Europese steden. Het project speelt in op het gebrek aan empirisch onderbouwde methoden om verschillende generaties te betrekken bij het ontwerp van inclusieve en klimaatrobuuste publieke ruimten. De methodologie wordt toegepast in zowel fysieke als virtuele co-designomgevingen om de haalbaarheid, effectiviteit en overdraagbaarheid ervan te onderzoeken. Gebaseerd op onderzoek naar intergenerationele contactzones en intergenerationeel contact beschouwt het project gestructureerd co-design als een middel om empathie, creativiteit en samenwerking tussen leeftijdsgroepen te stimuleren. Betekenisvolle ontmoetingen tussen generaties kunnen stereotypen verminderen, wederzijds begrip versterken en innovatievere oplossingen opleveren. De methodologie wordt getest in vijf Europese steden met uiteenlopende klimatologische, culturele en demografische kenmerken: Aalborg (Denemarken), Antwerpen (België), Lissabon (Portugal), Twente (Nederland) en Valladolid (Spanje). Het onderzoek omvat vijf samenhangende doelstellingen: SO1: een kennisbasis opbouwen over beleid, stakeholderbehoeften en goede praktijken voor intergenerationele en klimaatrobuuste publieke ruimten; SO2: klimaatrobuuste ontwerprichtlijnen ontwikkelen voor intergenerationele contactzones; SO3: ouderen en jongeren gezamenlijk ontwerpinput laten ontwikkelen via participatieve methoden; SO4: SICoD-M integreren in hybride co-creatieomgevingen die fysieke interactie combineren met immersieve virtuele realiteit; SO5: de methodologie testen, evalueren en valideren in verschillende Europese contexten. Door beleidsanalyse, co-designworkshops en participatieve prototyping met ondersteuning van virtuele realiteit te combineren, zal DESIGN4AGES een gevalideerde en overdraagbare methodologie opleveren voor intergenerationeel stedelijk co-design. Deze ondersteunt stedenbouwkundigen, lokale overheden en maatschappelijke organisaties bij het ontwerpen van inclusieve en klimaatrobuuste publieke ruimten. Door sociale inclusie en ecologisch bewustzijn centraal te stellen, draagt het project bij aan de doelstellingen van het DUT 2025 Circular Urban Economies Transition Pathway. De verwachte impact omvat niet alleen methodologische innovatie, maar ook een sterkere samenwerking tussen generaties en een grotere capaciteit van lokale overheden en professionals om toekomstbestendige publieke ruimten te ontwerpen voor burgers van alle leeftijden.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Eloy Sara
• Co-promotor: Annemans Margo

Onderzoeksgroep(en)

• Architectuur + Interieur04/01/2027 - 04/01/2030

Financiering

• FWO

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

São Tomé en Príncipe (STP), het eerste toegangspunt voor cacao in Afrika in de 19e eeuw, staat voor een dringende noodzaak om het culturele, ecologische en historische erfgoed dat vervat zit in zijn cacaoteeltsystemen te beschermen. Deze systemen omvatten niet alleen landschappen en materiële praktijken, maar ook gemeenschapskennis, herinneringen en identiteiten. Vandaag komt dit erfgoed steeds meer in gevaar door de impact van klimaatverandering, die zowel de cacaoproductie als het levensonderhoud van de gemeenschappen die het dragen bedreigt. Als een van 's werelds belangrijkste cacaoconsumerende landen heeft België een historische verantwoordelijkheid om dit erfgoed te erkennen en te ondersteunen. Dit onderzoeksproject hanteert een iteratieve, mensgerichte methodologie waarbij boeren, families, coöperaties, cacaodeskundigen, lokale autoriteiten, handelaars en ondernemers gezamenlijk het onderzoek vormgeven. Door hun actieve deelname aan een verrijkte erfgoedmapping helpen deze stakeholders de erfgoedwaarden die met cacao verbonden zijn te identificeren en lokaal verankerde beschermingsstrategieën te definiëren. De centrale onderzoeksvraag richt zich op hoe cacaoteeltgemeenschappen de erfgoedwaarden van cacao begrijpen, verwoorden en prioriteren, en hoe dergelijke inzichten passende beschermingsmaatregelen kunnen sturen. Het project bestaat uit vier hoofd­fasen. De eerste fase omvat een deskstudie, waaronder een literatuur- en archiefonderzoek, het identificeren van casestudies en het betrekken van relevante stakeholders om het veldwerk te oriënteren. De tweede fase bestaat uit veldonderzoek in STP, waar interviews, observaties en multisensorische documentatie (video, audio, fotografie en 3D-scanning) de geleefde ervaringen en de ruimtelijke, materiële en symbolische dimensies van het cacao-erfgoed vastleggen. Veldbezoeken zijn gepland in jaar 1 en jaar 3. De derde fase omvat kwalitatieve en ruimtelijke data‑analyse: interviewmateriaal wordt geanalyseerd om erfgoedwaarden en gemeenschaps­perspectieven te identificeren, terwijl 3D‑datasets worden verwerkt tot toegankelijke digitale outputs die bijdragen aan een multimodale interpretatie van cacaolandschappen en -praktijken. Alle verzamelde materialen – ruimtelijke data, interviews, enquêtes, demografische informatie en literatuur – vloeien samen in een gestructureerde database die GIS‑mapping en verder onderzoek ondersteunt. Tot slot richt de laatste fase zich op disseminatie, waaronder het voorbereiden van peer‑reviewde journalartikels, conferentiepapers en het doctoraatshandschrift. Door gemeenschapskennis, multimodale documentatie en erfgoedgerichte analyse te integreren, beoogt het project een op bewijs gebaseerd kader te ontwikkelen voor de bescherming van het cacao-erfgoed. Uiteindelijk wil het bijdragen aan het versterken van lokale bestaansmiddelen in STP en het bevorderen van een meer rechtvaardige, erfgoedbewuste samenwerking tussen STP en België.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Eloy Sara

Onderzoeksgroep(en)

• Architectuur + Interieur01/07/2026 - 30/06/2030

Financiering

• BOF

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

Het is algemeen bekend dat de gebouwde omgeving direct van invloed is op het welbevinden en het welzijn van de gebruikers/bezoekers. Verscheidene auteurs hebben betoogd dat gebouwen een fysiologische reactie teweegbrengen bij hun gebruikers, dat de architectonische vormgeving van een omgeving het gedrag van de gebruikers beïnvloedt, en dat ruimtes emoties opwekken en actie bevorderen. De mismatch tussen de manier waarop de gebouwde omgeving is ontworpen en de behoeften van de gebruikers is een probleem dat leidt tot ontevredenheid en dure en tijdrovende aanpassingen aan de gebouwde omgeving. Ondanks de kennis van de impact van architectuur, richten weinig tools in interieurarchitectuur zich op de beoordeling van visuele tevredenheid en welzijn van ruimtegebruikers. Hoewel er studies zijn uitgevoerd om specifieke elementen van ruimte en specifieke emoties en fysiologische reacties te beoordelen, ontbreekt het aan praktische methodologieën die ontwerpers en onderzoekers kunnen gebruiken. Het belangrijkste doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een methodologie voor het digitaal beoordelen van de ruimtelijke perceptie van gebruikers met betrekking tot hun visuele tevredenheid en welzijn in interieurarchitectuur, met praktische toepasbaarheid gedurende het ontwerpproces met als ultieme doel het bevorderen van gebruikersgericht architectonisch ontwerp. De ontwikkeling van een dergelijke methodologie zal worden geoperationaliseerd via een iteratief proces waarbij relevante stakeholders betrokken zijn, namelijk interieurarchitecten en eindgebruikers van gebouwen, gedurende verschillende stadia van het onderzoek. Er zal een immersie testomgeving worden ontwikkeld die methoden omvat om ontwerpen om te zetten in ervaringen en beoordelingsmethoden. De testomgeving en beoordelingsmethoden zullen worden getest door de validatieruimte toe te passen bij eindgebruikers en ontwerpe experts. Aangezien interieurruimtes van uiterst belang zijn voor het welzijn van hun gebruikers, zal de ontwikkeling van de voorgestelde methodologie een grote impact hebben op de wetenschappelijke gemeenschap en de ontwerpsector door zijn praktische toepasbaarheid en, door het bevorderen van gebruikersgericht architectonisch ontwerp, zal het een significante sociale relevantie hebben.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Eloy Sara
• Co-promotor: Verlinden Jouke Casper
• Mandaathouder: Ye Jiaming

Onderzoeksgroep(en)

• Architectuur + Interieur01/06/2024 - 31/05/2028

Financiering

• BOF

Project type(s)

• Onderzoeksproject