91�Թ���

Omdat de drang naar onderzoek niet alleen binnen de muren van een universiteit leeft, werken we graag samen met sympathisanten, vrijwilligers en burgerwetenschappers. Artemis-UA is daarom op zoek naar enthousiaste geïnteresseerden om te helpen bij het georefereren van de kaarten! Heb jij een interesse in oude kaarten of landschappen? Ben jij van Lokeren, Dendermonde, Antwerpen en wil je de geschiedenis van je stad beter leren kennen? Dan is dit project iets voor jou!

De collectie kaarten binnen het Artemis-UA project is verzameld op volgende link: 

Door bovenstaande link te kopiëren en te plakken in de  kunt u de kaarten bekijken en helpen georefereren!​

Vergeet je niet in te schrijven op de mailingslijst hierboven!

Stappenplan oude kaarten verwerken op Allmaps Editor

Om oude kaarten te kunnen vergelijken met onze moderne wereld moeten deze worden vastgeprikt op een huidige wereldkaart. Oftewel, we moeten er moderne coördinaten aan vasthangen. Door overeenkomstige punten te zoeken tussen de oude en de moderne kaart kan de oude kaart dan worden gelokaliseerd op de wereldbol! Dit proces noemen we georefereren. Dankzij het webplatform Allmaps kan iedereen dit doen zonder dat er gespecialiseerde software geïnstalleerd moet worden! Hieronder tonen we hoe dit werkt.

1. Plak de link () in de   en druk op enter.

2. Kies één van de deelcollecties waaruit je een kaart zou willen georefereren. De collecties zijn opgesplitst in Lokeren, Dendermonde en Antwerpen.

3. Dubbelklik op een kaart naar keuze.

4. Teken een masker rond het deel van de afbeelding dat effectief het kaartbeeld bevat (dus geen kaartranden, titels of legendes).

5. Als je tevreden bent van je masker, druk je op finish.  Bij bedenkingen of het accidenteel toevoegen van meerdere maskers, kun je rechtsonder je masker verwijderen door op het vuilbakje van het desbetreffende masker te klikken.

6. Klik daarna op de werkbalk bovenaan op de volgende stap “Georeference”. Je krijgt een gesplitst beeldscherm met links de kaartafbeelding en rechts een weergave van de wereld.

7. Je kan op een deel van het beeldscherm staan met je cursor en inzoomen. Als je in het linker beeldscherm staat, zoom je in op de afbeelding, als je op het rechter beeldscherm staat, zoom je in op de wereld. Zoom in het rechterscherm naar de locatie die op je kaart wordt afgebeeld.

8. De bedoeling is om tussen beiden kaartbeelden gelijke punten te vinden. Je klikt op de kaart links en ziet een punt verschijnen. Dit is controlepunt of GCP (ground control point). Daarna klik je op het rechter beeld de locatie van dit punt hierop aan. Zorg dat je voldoende ingezoomd bent om de juiste locatie aan te klikken!

9. Als je een andere achtergrondkaart wilt gebruiken, klik je op het tandwieltje rechtsboven en selecteer je in het het drop-down menu “background map” de gewenste achtergrondkaart. Wanneer je daarna het menu weer wegklikt door opnieuw op het tandwieltje te klikken, wordt de nieuwe background map geladen.  

10. Als je niet tevreden bent met de locatie van een controlepunt, zowel op de kaartafbeelding als op het wereldbeeld, kan je met je cursor over het punt zweven, je linkermuisknop ingedrukt houden en het punt (dat nu blauw wordt) verslepen naar de gewenste positie.

11. Bij de knop "Maps" rechtsonder kun je de georeferentie-instellingen zien en indien nodig ook bepaalde controlepunten verwijderen

12. Er zijn drie soorten transformaties mogelijk. Een transformatie bepaalt hoe een kaart vervormt mag worden om op een modern kaartbeeld te passen. Bij twijfel gebruik je de default-projectie. 

Polynomial: Deze transformative laat verplaatsing, herschaling, verdraaiing en kanteling van de kaartafbeelding toe. Lijnen en parallelen worden zoveel mogelijk behouden. Er zijn minimum 3 controlepunten nodig. Dit is de default-projectie.
Thin plate spline: ook wel ‘rubbersheeting’ genoemd, is een niet-lineaire transformatiemethode. Lokale delen van de afbeelding worden uitgerokken en verbogen om de controlepunten exact te passen. De integriteit van de afbeelding wordt hier het minst bewaard. Deze transformatie is dus vooral geschikt voor de meest abstracte en/of oudere kaarten die geen geografische correcte verhoudingen hebben. Deze transformatie vereist veel meer controlepunten dan de minimale 3 vereisten voor een goed resultaat.
Helmert: De Helmert-transformatie laat versplaatsing, herschaling en rotatie toe. Hoeken en vormen van de kaartafbeelding worden behouden. Er zijn minimaal 2 controlepunten nodig. Deze transformatie is ideaal voor geografische reeds min of meer correcte kaarten.   

13. In hetzelfde menu kan ook de kaartprojectie worden aangeduid. Een kaartprojectie bepaalt hoe een bol oppervlak (= het aardoppervlak) kan worden “ontplooid” tot een vlakke kaart en hoe het coördinatensysteem hierop wordt uitgetekend.  Artemis-UA werkt met de standaard projectie in Allmaps: EPSG:4326 / WGS84

(bron: QGIS 3.44 documentatie)

14. Je kan bij het tandwieltje rechtsboven ook de doorzichtigheid van de georeferentie aanpassen met een slider. Dan krijg je het voorlopige resultaat van je werk deels doorzichtig bovenop de moderne kaart te zien.

15. Als de achtergrondkaarten ontoereikend blijken, kan je ook enkele publieke XYZ lagen inladen. Mogelijke relevante lagen zijn:

16. De vierkante knop zoomt beiden beeldschermen in op de reeds anwezige controlepunten. Handig als je even de weg kwijt bent op de werelkaart! Bij het vergrootglas kun je op courante plaatsnamen zoeken om de wereldkaart hier op te centreren.

17. Wanneer je tevreden bent met je controlepunten kun je het resultaat bekijken door op de centrale werkbalk bovenaan op "Result" te klikken. Je controlepunten zijn nu opgeslagen in Allmaps en kunnen verder gebruikt worden door onderzoekers! Fantastisch!

​

Is er iets niet duidelijk? Neem gerust contact met ons op!