91�Թ���

26 november 2026 - 13:30-17:30u

Universiteit Antwerpen - Stads91�Թ���, Gebouw R lokaal 118, 2000 Antwerpen

Alleen EFUA-leden zijn uitgenodigd

Ontwerp-Agenda

13:30 u. Onthaal met koffie

14.00 u. Aanvang Algemene Vergadering

1. Verwelkoming door de voorzitter

2. We herdenken onze overleden collega's

3. Lezing door gastspreker Nico Van Remortel over de 'Einstein telescoop'

Statutaire Agenda

4. Goedkeuring van het verslag van de Algemene Vergadering dd. 06 november 2025

5. Verslag over de werking 2025-2026 

6. Voorstel planning activiteiten 2027

7. Actualisering Raad van bestuur EFUA 

8. Hoogleraarportretten, stand van zaken door Eric Spruyt

9. Steven Van Passel, vicerector Valorisatie en Duurzaamheid,  zal ons toelichting geven over o.m. het project 'Toekomstbouwers'..

16,00 u. Ontvanger

EFUA Forum over het Koloniaal verleden en heden, georganiseerd door het EFUA, de vereniging van emeriti van de 91�Թ���.

Deze activiteit is voor EFUA-leden en hun partners.

Datum: dinsdag 15 december 2026 – 13:30u -17:30u 

Plaats: Universiteit Antwerpen - Campus Drie Eiken: gebouw O lokaal O.003 

De sprekers:

Frans Buelens

Belgische bedrijven in Congo, een “goudmijn” voor investeerders ?

Een belangrijk debat in de kolonisatie betreft de mogelijke motieven van de kolonisator, zowel de economische, zoals beschikbaarheid van grondstoffen en het nastreven van grotere winsten dan in het “moederland”, als de niet economische motieven zoals “empire building” of de “beschavingsopdracht” (“the white’s man burden”). Daarbij wordt nogal eens beweerd dat ex post de kolonisatie het “moederland” eerder geld kostte dan dat het opbracht. Dit gaat echter niet op voor Congo. Die kolonisatie was alleszins een “goudmijn voor investeerders” en zowel tijdens de “Raubwirtschaft” onder Leopold II als tijdens de periode van “Belgisch Congo”. In deze lezing zullen we dit doorheen de diverse fasen van de ontwikkeling van Congo overlopen.

Ludwig Apers

Van geneeskunde in dienst van de kolonie tot wetenschap in dienst van de kwetsbaren.

Ludwig Apers zal ingaan op de ontstaansgeschiedenis van het ITG, in het licht van de toenmalige geopolitieke context - om het even met een actueel woord te omschrijven. Enkele illustere pioniers van de koloniale geneeskunde komen aan bod: wat waren de ziekten waarmee ze werden geconfronteerd (soms persoonlijk), en wat bezielde hen als jonge, briljante artsen/onderzoekers, om letterlijk hun leven te wagen in de Belgische kolonie. Vervolgens komt de overgang aan bod van een opleidingsschool in dienst van het Ministerie van Koloniën, naar een instelling die zijn plaats moest zoeken op het internationale toneel, na de onafhankelijkheid van Congo. En tenslotte zal hij kort stilstaan bij de huidige doelstellingen van het ITG, geïllustreerd met een aantal concrete voorbeelden.

Bart Ouvry

Dekoloniseren: waarom doen we dat, wie zijn de betrokken partijen en hoe gaat dat in een gepolariseerde maatschappij?

Bart Ouvry vertrekt vanuit zijn ervaringen als diplomaat en als directeur van het AfricaMuseum en herinnert ons de geopolitieke verschuivingen van onze tijd, hoe geopolitiek en migratie ook impact heeft op een museum, hoe het museum op zijn beurt impact heeft op de maatschappij en hoe dan weer de maatschappij impact heeft op een museum. Het containerbegrip ‘dekolonisering’ staat niet los van de polarisering in onze maatschappij: hoe gaan we daarmee om als burger of als wetenschapper? Hoe kunnen we onze waarden laten gelden in deze intellectueel en emotioneel niet zo eenvoudige omgeving?

Herman Van Goethem

Dekolonisering, een nieuwe irritant activisme?

Het intellectuele debat rond dekolonisering zit verwikkeld in de grote polariserende geopolitieke debatten tussen rechts en links, waarbij ‘woke’ – nog zo’n containerbegrip – een stok is om mee te slaan. Dat verhindert ons de rijkdom te zien van deze nieuwe, bijkomende dimensie in onze analyse van mens en samenleving, in de context van verleden, heden en toekomst. Op die rijkdom, daar vooral wil deze lezing op ingaan.